Kritieke Infrastructuren

CER en de Belgische regelgeving voor kritieke entiteiten

De CER-richtlijn (Critical Entities Resilience) heeft als doel de weerbaarheid van kritieke entiteiten binnen de Europese Unie te versterken. De richtlijn richt zich op de bescherming van essentiële diensten tegen uiteenlopende dreigingen, waaronder sabotage, terrorisme, interne dreigingen, natuurrampen en technische storingen.

België beschikt over een nationaal wettelijk kader voor de weerbaarheid van kritieke entiteiten. Dit moet worden onderscheiden van de vroegere Belgische regelgeving over de beveiliging en bescherming van kritieke infrastructuren. Organisaties moeten nagaan of zij formeel als kritieke entiteit zijn geïdentificeerd en welke sectorspecifieke verplichtingen en termijnen voor hen gelden.

Voor aangeduide organisaties kunnen verplichtingen gelden op het vlak van risicobeoordeling, passende weerbaarheidsmaatregelen en incidentmelding. Fysieke toegangsbeveiliging kan deel uitmaken van deze maatregelen, bijvoorbeeld via gecontroleerde gebouwtoegang en de beveiliging van gevoelige zones.

Voor internationaal actieve organisaties is het belangrijk om rekening te houden met de nationale omzetting van de CER-richtlijn in elk land waar zij actief zijn.

Lees meer: Europese CER-richtlijn

NIS2 en de Belgische NIS2-wet

Hoewel de NIS2-richtlijn voornamelijk gericht is op cyberbeveiliging, omvat het risicobeheer ook de fysieke bescherming van netwerk- en informatiesystemen. Ongeoorloofde toegang tot serverruimtes, technische installaties of controlekamers kan immers leiden tot digitale incidenten en verstoringen van essentiële processen.

In België is NIS2 omgezet via de wet van 26 april 2024 betreffende de cyberbeveiliging van netwerk- en informatiesystemen, die op 18 oktober 2024 in werking is getreden. De wet is van toepassing op essentiële en belangrijke entiteiten binnen de betrokken sectoren.

Organisaties die onder deze wet vallen, moeten onder meer:

• Zich registreren via Safeonweb@Work, voor zover de registratieplicht op hen van toepassing is.
• Passende en evenredige maatregelen nemen om cyberbeveiligingsrisico’s te beheersen.
• Significante incidenten melden volgens de toepasselijke meldprocedure.
• Voldoen aan de toepasselijke verplichtingen rond bestuur, toezicht en risicobeheer.

De beveiliging van de fysieke toegang tot kritieke systemen en ruimtes kan bijdragen aan deze maatregelen. Denk bijvoorbeeld aan gecontroleerde personenstromen, toegangsregistratie en toezicht op beveiligde zones. De keuze voor een toegangsoplossing moet steeds gebaseerd zijn op een risicobeoordeling en deel uitmaken van een bredere beveiligingsstrategie.

Lees meer: Centrum voor Cybersecurity België

Een doeltreffende beveiliging van kritieke infrastructuren vereist een gelaagde aanpak. Het drielagenprincipe maakt een onderscheid tussen terreinbeveiliging, gebouwtoegang en de bescherming van kritieke ruimtes. Welke maatregelen nodig zijn, hangt af van de risico’s, de functie van het gebouw en de dagelijkse werking.

Laag 1: Perimeterbeveiliging

Beveiliging aan de buitengrens van het terrein of de campus, gericht op het regelen en controleren van de toegang tot het terrein.

Laag 2: Gebouwtoegang

Gecontroleerde toegang tot gebouwen, waarbij grote groepen medewerkers en bezoekers veilig en efficiënt kunnen passeren zonder de dagelijkse werking te verstoren.

Laag 3: High-securityzones

Een verhoogd beveiligingsniveau voor kritieke ruimtes, zoals serverruimtes, controlekamers en technische installaties.

Belangrijk: 
Beveiligde inkompartijen helpen ongeoorloofde toegang te voorkomen. In combinatie met detectie, camerabewaking, alarmopvolging en duidelijke procedures ontstaat een geïntegreerde beveiligingsaanpak.

In kritieke omgevingen kunnen beveiligingsrisico’s ontstaan door menselijk gedrag. Twee veelvoorkomende risico’s zijn:

• Tailgating: een persoon zonder toegangsautorisatie probeert toegang te krijgen door een geautoriseerde gebruiker te volgen.
• Piggybacking: twee personen proberen gelijktijdig een beveiligde doorgang te passeren op basis van één autorisatie.

Fysieke toegangsoplossingen met geschikte persoonsdetectie en beveiligingsfuncties kunnen deze risico’s aanzienlijk beperken en bijdragen aan een doeltreffend toegangsbeheer.

Deze oplossingen kunnen gecombineerd worden met:

• Toegangscontrolesystemen (ID-Card systemen.)
• Biometrische authenticatie
• Eénpersoonsdetectie met StereoVision

Privacy en biometrische gegevens

Voor het gebruik van biometrische gegevens voor unieke identificatie gelden strenge voorwaarden onder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG/GDPR).

In België houdt de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) toezicht op de naleving van de privacywetgeving. Organisaties moeten vooraf beoordelen of biometrische verwerking wettelijk toegestaan, noodzakelijk en evenredig is.

Een verhoogd beveiligingsrisico vormt op zichzelf geen automatische rechtsgrond voor het gebruik van biometrische systemen.

Hoogbeveiligde toegangsoplossingen kunnen naast veiligheid ook bijdragen aan operationele efficiëntie en duurzaamheid. De concrete voordelen zijn afhankelijk van het gekozen product, de toepassing en het onderhoud.

• Lagere operationele kosten: mogelijk minder nood aan de permanente inzet van beveiligingspersoneel bij bepaalde doorgangen.
• Verbeterde energie-efficiëntie: afhankelijk van het deurconcept en de specifieke gebouwsituatie.
• Gunstige totale eigendomskosten (Total Cost of Ownership of TCO): dankzij duurzame materialen, een lange levensduur en preventief onderhoud.
• Hoge bedrijfscontinuïteit: betrouwbare toegangsoplossingen en aangepast onderhoud helpen ongeplande stilstand te beperken, ook in omgevingen die 24 uur per dag, 7 dagen per week operationeel zijn.

Boon Edam ondersteunt organisaties bij het vertalen van beveiligingsuitdagingen naar passende toegangsoplossingen. Van advies en conceptontwikkeling tot productselectie, installatie, service en onderhoud op lange termijn.

Onze toegangsoplossingen kunnen bijdragen aan fysieke beveiligingsmaatregelen binnen een bredere aanpak op basis van ISO 27001, de Belgische NIS2-wet en de regelgeving voor de weerbaarheid van kritieke entiteiten, voor zover deze kaders van toepassing zijn. De organisatie blijft zelf verantwoordelijk voor de beoordeling en naleving van de toepasselijke wettelijke verplichtingen.

Met gecontroleerde toegang helpt Boon Edam organisaties om beveiligingsrisico’s te beperken en de continuïteit van essentiële processen te ondersteunen. Wilt u weten wat dit voor uw organisatie betekent? Neem contact met ons op voor een persoonlijk adviesgesprek over uw beveiligingsuitdagingen.